شَهرکُرد يکي از شهرهاي مرکزي ايران و مرکز استان چهارمحال و بختياري است و مرکز شهرستان شهرکرد ميباشد. شهرکرد در ۹۷ کيلومتري جنوب غرب اصفهان قرار دارد. نام پيشين آن «دِهْکُرد» بودهاست که پس از تبديل به شهر(در شهريور ۱۳۱۴ خورشيدي)، به شهرکرد تغيير نام داده شده است. براساس آمار سال ۱۳۸۵ خورشيدي، جمعيت شهرکرد برابر با ۱۳۱٬۶۱۲ نفر بودهاست.
پيشينه
هر چند بر اساس يافتههاي باستانشناسي و به خصوص توجه به استقرار تپههاي باستاني مربوط به هزارههاي پيش از ميلاد مسيح (ع)، در محدوده اين شهر مي توان قدمتي در حد هزارههاي مذکور براي استقرار بشر وآغاز تمدن جهت آن منظور نمود ،ليکن نام قديم شهرکرد(دهکرد) از دوره زنديه به اين سو در منابع ديده مي شود. لازم به ذکر است که در متون تاريخي از مکاني به نام چالشتر در ناحيه شهرکرد به عنوان مرکز حکومتي نام برده شده که خرابههاي ديوار قلعه آن امروز به جاي مانده است. بر اساس اسناد و مدارک فرهنگي موجود مسجد امام صادق معروف به «مسجد اتابکان»، در دوره حکمراني اتابکان فارس ساخته شده است که به واسطه قرار گرفتن آن در محوريت بافت قديم محله، همراه بقعه امامزادگان دو معصوم حليمه و حکيمه خاتون(س)محل قديم آتشکده شهرکرد، آسياب، کارخانه روغن کشي و بازارچه سنتي برجسته تر شدن اين محل آن هنگام به بعد دانسته شده است. اتابکان فارس و لرستان از شهرکرد به دليل موقعيت راهبردي آن به عنوان پاسگاه استفاده مي کرده اند.
وجه تسميه
شهرکرد در قديم دهکرد ناميده مي شد و در شهريور ۱۳۱۴ خورشيدي از دهکرد به شهرکرد تغيير نام يافت. واژه «دهکرد» از دو بخش «ده» + «کرد» تشکيل شدهاست.
در کتابي بهنام «ايران باستان» از ژوزف ويسهوفر محقق و شرقشناس آلماني آمدهاست که شاپور دوم در نامهنگاريهاي خود نام شهريار دژگـُرد را که دژي مستحکم در منطقه کوهستاني زاگرس بوده، آوردهاست و دژ در پارسي به معناي قلعه وگُرد به معناي پهلوان است که با احتساب تسلط زبان عربي در دوران حکومت اعراب بهراحتي ميتوان دريافت که «دژگُرد» با عوض شدن حروف «ژ» و «گ» که در الفباي عربي وجود نداشته، به «دهکُرد» تغيير کردهاست. در منطقهٔ اصفهان ، چهارمحال و بختياري ، لرستان و خوزستان وجود مکانهاي نظامي، کاملاً قابل تشخيص است. همانند «چَمگُرد» (چَمگُردان امروزي)، «دژگُرد» (شهرکرد امروزي)، «چِلگُرد» (چِلگِردامروزي) «بروگُرد»( بروجرد امروزي ،«دژپل» قديم (دزفول امروزي) و«دهدژ» قديم و(دهدزامروزي ).
بعضي معتقدند واژه «کرد» در حقيقت به معني گله داري است چون شغل ساکنان اوليه اين منطقه(دوران اتابکان فارس) به علت داشتن مراتع خوب و سرسبز، غالباً گله داري بودهاست.
برخي ديگر بر اين باورند که اين منطقه بدين خاطر دهکرد نام گرفتهاست که گويا در گذشته دستهاي از کردها در اينجا ساکن بودهاند از اين رو اين منطقه را دهکرد ناميدهاند.البته بهگفته برخي از اهالي اين شهر، با توجه به اينکه در شهرکرد چه در قديم و چه در حال کردين(نوعي بالاپوش نمدي که چوپانان لر به تن ميکنند) توليد ميشود، ابتدا به اين مکان دهکردين و بعدها به خاطر راحتي کار، به آن دهکرد گفته شد.
نژاد
نژاد مردمان بومي شهرکرد به دو دسته کلي تقسيم مي شود دسته اول طوايف گله دار دهکرد و ديگري ساير فاميلهاي دهکردي طوايف گله دار گويش خاصي دارند که با هيچ کدام از لهجه هاي استان مشابه نيست همچنين از نظر فيزيک بدني و عادات رفتاري نيز باساير طوايف شهرکرد فرق دارند عادات رفتار اجتماعي و اغلب سنت هايشان شباهت زيادي به کردهاي سنندج دارد همچنين گويش و اداي برخي کلماتشان نيز با ساير اهالي دهکرد متفاوت است ساير طوايف دهکردي عادات رفتاري و گويش بسيار نزديکي به سکنه اصفهان و مخصوصا شهرستانهاي لنجان اصفهان دارد به نظر من هسته اوليه شهرکردتوسط دامدران کوچرو به خاطر وجود مرغزارهاي وسيع و چشمه هاي فراوان شکل گرفته و کم کم با مهاجرت مردمي از اصفهان و حومه و روستاهاي اطراف شهرکرد در ساليان گذشته دهکرد شکل گرفته که اين مهاجرين بيشتر به امر کشاورزي و باغداري کلاه مالي نمد مالي و تجارت روغن و پشم و صنايع مختلف مشغول شدند.
موقعيت جغرافيايي
شهرکرد بين ۵۰ درجه و ۴۹ دقيقه و ۲۲ ثانيه تا ۵۰ درجه و ۵۳ دقيقه و ۴۴ ثانيه طول و ۳۲ درجه و ۱۸ دقيقه و ۲۲ ثانيه تا ۲۳ درجه و ۲۱ دقيقه و ۵۰ ثانيه عرض جغرافيايي و در ۹۷ کيلومتري جنوب غرب اصفهان قرار گرفتهاست.به لحاظ توپوگرافي در بخش شمالي رشته کوه زاگرس قرار گرفته است.اين شهر با ارتفاع ۲۰۷۰ متر از سطح دريا، مرتفعترين مرکز استان ايران است و به همين خاطر به «بام ايران» معروف است.
آب و هوا
شهرکرد داراي اقليم نيمه مرطوب معتدل با تابستانهاي معتدل و زمستانهاي بسيار سرد ميباشد.ميانگين سالانه دماي هوادر شهرکرد ۱۱/۵ درجه سانتيگراد مي باشد.در طول ۳۰ سال گذشته حداقل مطلق دما و حداکثر مطلق دماي ثبت شده در شهرکرد به ترتيب ۳۲ درجه سانتيگراد زير صفر و ۴۲ درجه سانتيگراد بوده است. سردترين و گرمترين ماههاي شهرکرد به ترتيب دي و مرداد ميباشد. اگرچه در زمستان ميزان رطوبت متوسط تا بالا است، ميزان بارش در فصولي که کشت صورت ميگيرد به جز ماههاي ارديبهشت و فروردين تقريبا به صفر نزديک است. سردترين ماه و گرمترين آن به ترتيب دي و مرداد ميباشد.
اين صفحه چاپ شود 
